XURSHID DO‘STMUHAMMAD IJODIDA ZAMONAVIY INSON VA JAMIYAT MUAMMOLARI

Authors

  • Axmadaliyeva Xabibaxon Jumaboy qizi Andijon davlat universiteti Filologiya va tillarni oʻqitish fakulteti Oʻzbek tili yoʻnalishi 2-bosqich talabasi Author

Keywords:

Xurshid Do‘stmuhammad, zamonaviy o‘zbek nasri, inson va jamiyat, ma’naviy qadriyatlar, psixologizm, ramziy obraz, begonalashuv, ijtimoiy ziddiyat, badiiy tafakkur.

Abstract

 Mazkur maqolada Xurshid Do‘stmuhammad ijodida zamonaviy inson va jamiyat muammolarining badiiy talqini o‘rganiladi. Tadqiqotda yozuvchining “Bozor”, “Jajman”, “Shabada”, “Qichqiriq” kabi asarlari misolida inson ruhiyati, ijtimoiy munosabatlar, ma’naviy qadriyatlar va shaxsning jamiyatdagi o‘rni tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor zamonaviy hayotdagi begonalashuv, ma’naviy ziddiyat, iste’molchilik kayfiyati, insoniy munosabatlarning murakkablashuvi va axloqiy tanlov masalalariga qaratiladi. Yozuvchining badiiy mahorati qahramonlar psixologiyasi, ramziy obrazlar, kinoya, grotesk va noan’anaviy tasvir usullari orqali ochib beriladi. Tadqiqotda matniy, strukturaviy, kontekstual va qiyosiy tahlil usullaridan foydalaniladi. Tahlil natijalari Xurshid Do‘stmuhammad nasrida shaxs va jamiyat munosabatlari bir tomonlama tasvirlanmasdan, murakkab ruhiy va ijtimoiy jarayonlar birligida yoritilishini ko‘rsatishga qaratilgan. Maqola zamonaviy o‘zbek nasrida inson muammosining estetik ifodasi, milliy qadriyatlarning talqini va adabiy tafakkur yangilanishini tushunishga xizmat qiladi.

References

1.Quronov, D. Adabiyotshunoslikka kirish. — Toshkent: Fan, 2007.

2.Quronov, D. Adabiyot nazariyasi asoslari. — Toshkent: Akademnashr, 2018.

3.Yo‘ldoshev, Q. Yoniq so‘z. — Toshkent: Yangi asr avlodi, 2006.

4.Karimov, N. va boshqalar. XX asr o‘zbek adabiyoti tarixi. — Toshkent: O‘qituvchi, 1999.

5.Wellek, R., Warren, A. Theory of Literature. — New York: Harcourt, Brace & World, 1956.

6.Abrams, M. H., Harpham, G. G. A Glossary of Literary Terms. — Boston: Cengage Learning, 2015.

7.Lotman, Y. M. The Structure of the Artistic Text. — Ann Arbor: University of Michigan, 1977.

8.Bakhtin, M. M. The Dialogic Imagination: Four Essays. — Austin: University of Texas Press, 1981.

9.Ubaydullaeva, G. G‘. “Xurshid Do‘stmuhammad asarlarida estetik va adabiy dunyoqarash.” Science Time, 2026, 4(2). Maqola DOI.

10.Tirkasheva, S. “Xurshid Do‘stmuhammad hikoyalari tahlili.” Yangi O‘zbekiston: fan, ta’lim va innovatsiyalar, 2024. Maqola DOI.

11.Saydaxmatova, S. I. “Xurshid Do‘stmuhammad qissalarida zamon va qahramon dialektikasi.” Research and Publications, 2026. Maqola sahifasi.

12.Bo‘riyeva, Z. S. “Xurshid Do‘stmuhammad hikoyalarida qahramonlar ruhiyati tasviri.” Science Time, 2026, 4(5/1). Maqola DOI.

13.Ubaydullayeva, G. G‘. “Xurshid Do‘stmuhammadning ‘O‘n soniya’ hikoyasining badiiy-estetik tahlili.” Komparativistika, 2026, 2(9), 393–405. Maqola DOI.

14.Safarova, Z. M. “Xurshid Do‘stmuhammad ijodida shaxs obrazi.” World of Philology, 2026, 5(4), 542–548. Maqola DOI.

15.Qayumova, M. F. “Bugungi adabiy jarayonda nasr: Xurshid Do‘stmuhammad ijodi va asarlari tahlili.” Empowerment of Youth Intellectual Success, 2026. Maqola sahifasi.

16.Do‘stmuhammad, X. Bozor. — Toshkent: Sharq, 2000.

17.Do‘stmuhammad, X. Donishmand hamduz. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2013.

18.Do‘stmuhammad, X. Jajman. — Toshkent: Sharq, 2011.

19.Do‘stmuhammad, X. Hijronim mingdir mening. — Toshkent: Sharq, 2000.

20.Do‘stmuhammad, X. Men sensiz, sen mensiz. — Toshkent: O‘zbekiston, 2005.

21.Do‘stmuhammad, X. Hovli etagidagi uy. — Toshkent, 1989.

22.Do‘stmuhammad, X. Yolg‘izim — Siz. — Nashr ma’lumotlari foydalanilgan nusxa bo‘yicha aniqlashtirilishi lozim.

23.Sharafiddinov, O. Ijodni anglash baxti. — Toshkent: Sharq, 2004.

24.Rasullov, A. Tanqid, talqin, qiymat. — Toshkent: Fan, 2006.

25.Eagleton, T. Literary Theory: An Introduction. — Minneapolis: University of Minnesota Press, 1996.

26.Genette, G. Narrative Discourse: An Essay in Method. — Ithaca: Cornell University Press, 1980.

27.Ricoeur, P. Interpretation Theory: Discourse and the Surplus of Meaning. — Fort Worth: Texas Christian University Press, 1976.

28.Freud, S. The Interpretation of Dreams. — New York: Basic Books, 2010.

29.Jung, C. G. Man and His Symbols. — London: Aldus Books, 1964.

30.Culler, J. Literary Theory: A Very Short Introduction. — Oxford: Oxford University Press, 1997.

Downloads

Published

2026-11-12