OROL FOJIASINING AHOLI SALOMATLIGI VA TURMUSH,TARZIGA TA'SIRIDAGI, MUAMMOLAR
Keywords:
Orol dengizi, Orolbo‘yi mintaqasi, ekologik inqiroz, aholi salomatligi, turmush tarzi, tuz-chang bo‘ronlari, ichimlik suvi, migratsiya, ijtimoiy masalalar.Abstract
Mazkur maqolada Orol dengizining qurishi natijasida yuzaga kelgan ekologik inqirozning Orolbo‘yi hududida yashovchi aholi salomatligi va turmush tarziga ta’siri bilan bog‘liq asosiy muammolar tarixiy va ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda Orol dengizining qisqarishiga olib kelgan tarixiy omillar, suv resurslaridan foydalanish siyosati, dengiz tubining qurishi, atmosfera havosining tuz va chang zarrachalari bilan ifloslanishi, ichimlik suvi bilan bog‘liq muammolar, aholining salomatligi, iqtisodiy faoliyati, migratsiyasi va ijtimoiy hayotidagi o‘zgarishlar o‘rganilgan.
1960-yildan keyingi davrda Orol dengizi maydoni va suv hajmining keskin qisqarishi ilmiy manbalar asosida ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, ekologik inqirozning bolalar va boshqa zaif guruhlar salomatligiga ta’siri hamda Orolbo‘yi aholisi turmush tarzining o‘zgarishi tahlil qilinadi.
References
1.Micklin P. The Aral Sea Disaster. Annual Review of Earth and Planetary Sciences. 2007. Vol. 35. P. 47–72. DOI: 10.1146/annurev.earth.35.031306.140120.
2. Yang X., Wang N., Chen A., He J., Hua T., Qie Y. Changes in area and water volume of the Aral Sea in the arid Central Asia over the period of 1960–2018 and their causes. Catena. 2020. Vol. 191. Article 104566. DOI: 10.1016/j.catena.2020.104566.
3. World Health Organization Regional Office for Europe. WHO conducts comprehensive health system assessment in Uzbekistan’s Karakalpakstan region. 23 June 2021.
4. World Health Organization Regional Office for Europe. Protecting health from climate change in Uzbekistan / Environment and health information on Uzbekistan.
5. Crighton E.J., Elliott S.J., van der Meer J., Small I., Upshur R. The Aral Sea disaster and self-rated health. Health & Place. 2003.