NUTQIY-INTELLEKTUAL KOMPETENTLIKNING TARKIBIY-FUNKSIONAL MODELI: NAZARIY TAHLIL
Keywords:
nutqiy-intellektual kompetentlik, kompetensiya, kompetentlik, besh komponentli model, lingvokommunikativ komponent, kognitiv-analitik komponent, media-transmedia komponent, refleksiv-metakognitiv komponent.Abstract
Ushbu maqolada talabalarning nutqiy-intellektual kompetentligi tushunchasining ilmiy-nazariy mohiyati, uni boshqa kompetentlik turlaridan farqlovchi mezonlar va uning tarkibiy tuzilishi chuqur tahlil qilinadi. Kompetensiya va kompetentlik tushunchalari farqlangan holda, nutqiy-intellektual kompetentlikning besh komponentli — lingvokommunikativ, kognitiv-analitik, ijodiy-produktiv, media-transmedia va refleksiv-metakognitiv — modeli ilmiy asoslanadi. Har bir komponentning mustaqil, ammo o'zaro bog'liq tabiati nazariy va amaliy misollar orqali ko'rsatib beriladi. Maqola natijalari oliy ta'lim muassasalarida talabalar kompetentligini diagnostika qilish va rivojlantirish tizimini takomillashtirishda qo'llanilishi mumkin.
References
1.Chomsky N. Aspects of the Theory of Syntax. – Cambridge: MIT Press, 1965.
2.Hymes D. On Communicative Competence. – Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1972.
3.Canale M., Swain M. Theoretical Bases of Communicative Approaches to Second Language Teaching and Testing // Applied Linguistics. – 1980. – Vol.1. – P.1-47.
4.Xutorskoy A.V., Kraevskiy V.V. Predmetnoe i obscheobrazovatelnoe v obrazovatelnyx standartax // Pedagogika. – 2003. – №2.
5.Zimnyaya I.A. Kompetensiya i kompetentnost v kontekste kompetentnostnogo podxoda v obrazovanii // Uchyonye zapiski NOPRIL. – 2013. – №4.
6.Bloom B.S. Taxonomy of Educational Objectives. – New York: David McKay, 1956.
7.Jenkins H. Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. – New York: NYU Press, 2006.
8.Scolari C.A. Transmedia Storytelling // International Journal of Communication. – 2009. – Vol.3. – P.586-606.
9.Zimmerman B.J. Self-Regulated Learning and Academic Achievement // Educational Psychologist. – 1990. – Vol.25. – P.3-17.
10.Gilford J.P. The Nature of Human Intelligence. – New York: McGraw-Hill, 1967.
11.Torrance E.P. Guiding Creative Talent. – Englewood Cliffs: Prentice-Hall, 1962.
12.Flavell J.H. Metacognition and Cognitive Monitoring // American Psychologist. – 1979. – Vol.34. – P.906-911.
13.Mahmudov N. Nutq va tafakkur. – Toshkent: Ma'naviyat, 2015. – 101-104-betlar.
14.Saidaxmedov N. Yangi pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Moliya, 2003. – 172 b.
15.Rasulov R., Mo'ydinov Q. Nutq madaniyati va notiqlik san'ati: o'quv qo'llanma. – Toshkent: Nizomiy nomidagi TDPU, 2015.