XORIJIY INNOVATSIYALARNING TO‘GʻRIDAN TO‘GʻRI IQTISODIYOTGA TA'SIRI

Authors

  • Murodillayeva Charos Ne’matilla qizi , Ochilova Sevara Botirali qizi QDU Author

Keywords:

to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy innovatsiyalar, texnologik difuzya, iqtisodiy o‘sish, xorijiy investitsiyalar, raqamli transformatsiya, O‘zbekiston iqtisodiyoti, innovatsion rivojlanish, texnologik transfer, FDI ta’siri.

Abstract

 Ushbu maqolada to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy innovatsiyalarning milliy iqtisodiyotga ta’siri nazariy va amaliy jihatdan chuqur tahlil qilinadi. Xorijiy innovatsiyalar texnologik difuzya, ishlab chiqarish samaradorligining oshishi, yangi ish o‘rinlarining yaratilishi, eksport salohiyatining kuchayishi va iqtisodiy o‘sish sur’atlarining tezlashishi kabi ijobiy natijalarni berishi ko‘rsatilgan. Shu bilan birga, mahalliy korxonalarga raqobat bosimi, texnologik qaramlik va ishchi kuchining qisqa muddatli moslashuv muammolari kabi salbiy tomonlari ham ochib berilgan. Tadqiqot O‘zbekiston Respublikasi misolida xorijiy investitsiyalar orqali keltirilayotgan innovatsiyalarning sanoat, qishloq xo‘jaligi, raqamli iqtisodiyot va energetika sohalardagi ta’sirini batafsil ko‘rib chiqadi. Statistik ma’lumotlar (Statistika agentligi, Jahon banki, UNCTAD va Markaziy bank hisobotlari) va xalqaro tajribaga asoslanib, xorijiy innovatsiyalarni samarali jalb qilish va o‘zlashtirish orqali mamlakat iqtisodiyotining raqobatbardoshligini oshirish imkoniyatlari asoslangan. Maqolada xorijiy texnologiyalarni milliy sharoitlarga moslashtirish, mahalliy kadrlar tayyorlash va ilmiy-tadqiqot faoliyatini kuchaytirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan. Tadqiqot natijalari rivojlanayotgan mamlakatlar uchun xorijiy innovatsiyalarni iqtisodiy rivojlanishning muhim omili sifatida qarash zarurligini tasdiqlaydi.

References

1.Hoshimov J. To‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarning nazariy va metodologik asoslari // Interfinance. 2023.

2.Mirzakhmedov J. The role of foreign direct investment in facilitating technology transfer // IST Journal. 2026.

3.O‘zbekistonda to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar dinamikasi va ularning iqtisodiy o‘sishga ta’siri (2016–2025 yillar tahlili). ResearchGate, 2025.

4.OECD. Trends and impacts of FDI in Uzbekistan. 2025.

5.O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Xorijiy investitsiyalar tarkibi bo‘yicha hisobot. 2023–2025.

6.UNDP. O‘zbekistonning raqamli iqtisodiyoti. 2025.

7.Schumpeter J. The Theory of Economic Development. Harvard University Press, 1934.

8.Romer P. Endogenous Technological Change // Journal of Political Economy. 1990.

9.Makkamovna M.N. Iqtisodiyotga to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni jalb qilish hisobiga asosiy kapitalni moliyalashtirish amaliyoti tahlili. CyberLeninka, 2025.

10.Raxmatov A. O‘zbekistonda to‘g‘ridan-to‘g‘ri chet el investitsiyalari. Neliti, 2025.

11.World Bank. Foreign direct investment, net inflows – Uzbekistan. 2025.

12.UNCTAD. World Investment Report 2025.

Downloads

Published

2026-11-04