MAHALLABAY ISHLASH TIZIMINING KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISHDAGI SAMARADORLIGINI BAHOLASH

Authors

  • Xayitov Vazirbek Sherbek Ugli Buxoro davlat texnika universiteti, “Iqtisodiyot va menejment” kafedrasi o‘qituvchi-stajori Author

Keywords:

mahallabay ishlash tizimi, kambag‘allikni qisqartirish, oilaviy tadbirkorlik, bandlik, mahalla yettiligi, manzilli yordam, ijtimoiy himoya, “Temir daftar”, ko‘p o‘lchovli kambag‘allik.

Abstract

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida joriy etilgan mahallabay ishlash tizimining kambag‘allikni qisqartirishdagi o‘rni va samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda 2021–2025-yillar davomida amalga oshirilgan islohotlar, davlat dasturlari, statistik ma’lumotlar va normativ-huquqiy hujjatlar asosida tizimning ijobiy natijalari hamda mavjud muammolari ochib beriladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, mahallabay yondashuv aholining eng past daromadli qatlamlarini aniq aniqlash, manzilli yordam ko‘rsatish, oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish va barqaror bandlikni ta’minlashda samarali mexanizm sifatida namoyon bo‘lmoqda. Shu bilan birga, tizimning hududlar kesimidagi notekis rivojlanishi, monitoring sifatining yetarli emasligi va kadrlar salohiyatidagi farqlar uning to‘liq potensialini ochishga to‘sqinlik qilmoqda. Maqolada tizimni yanada takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar berilgan.

References

1.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 23-sentabrdagi “Kambag‘allikni qisqartirish va aholi turmush farovonligini oshirish borasidagi chora-tadbirlarni yangi bosqichga olib chiqish to‘g‘risida”gi PF-143-son Farmoni // lex.uz.

2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 4-oktabrdagi “Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik sohasida davlat siyosatini takomillashtirish va samaradorlikni oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-347-son qarori // lex.uz.

3.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 23-sentabrdagi “Kambag‘allikdan farovonlik sari” dasturini amalga oshirish bo‘yicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-330-son qarori // lex.uz.

4.O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 19-martdagi “Mahallabay” ishlash tizimini amaliyotga joriy etish va aholining tadbirkorlik tashabbuslarini yanada qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 152-son qarori // lex.uz.

5.O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 9-avgustdagi “Hududlarda “mahallabay” ishlash asosida oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish va aholining doimiy daromad manbalarini ko‘paytirish orqali kambag‘allikni qisqartirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 504-son qarori // lex.uz.

6.Abdusalimov J.F., Javmanov J.A., Uralov B.M., Narziyeva G.B. Kambag‘allikni bartaraf etishda “mahallabay” ishlash tizimi samaradorligi tahlili // World of Science. – 2024. – Vol. 7, Issue 2. – B. 114–120.

7.Micklewright J., Marnie S. Targeting Social Assistance in a Transition Economy: The Mahallas in Uzbekistan // Social Policy & Administration. – 2005. – Vol. 39, No. 4. – P. 431–447.

8.Rajabov N.A., Uralov B.M., Javmanov J.A. Mahallabay ishlash tizimi orqali xizmatlar sohasini rivojlantirish asosida ishsizlikni kamaytirish va aholi daromadlarini oshirish // Journal of Innovations in Scientific and Educational Research. – 2024. – Vol. 7, Issue 3.

9.“Mahallabay ishlash tizimi qanday natija beryapti?” // Yuz.uz. – 2021. – 19 avgust.

10.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti matbuot xizmati materiallari (2024–2025-yillar) // president.uz.

11.Sen A. Development as Freedom. – New York: Anchor Books, 1999. – 366 p.

12.Alkire S., Foster J. Counting and multidimensional poverty measurement // Journal of Public Economics. – 2011. – Vol. 95. – P. 476–487.

13.World Bank. Uzbekistan Poverty Assessment and related reports. – Washington, D.C., 2023–2025.

14.“Mahallabay ishlash agentligi Kambag‘allikni qisqartirish vazirligiga o‘tkaziladi” // Daryo.uz. – 2024. – 5 oktabr.

15.Euronews. From local mahallas to a global strategy: Uzbekistan’s fight against poverty. – 2025.

Downloads

Published

2026-10-28