ANTIBIOTIKOGRAMMA NATIJALARI VA ANTIBIOTIKLARNI EMPIRIK TANLASH: RATSIONAL FARMAKOTERAPIYANING AHAMIYATI

Authors

  • Rustamova Diloro Mubinovna Buxoro davlat tibbiyot instituti, Buxoro shahri, Oʻzbekiston Author

Keywords:

antibiotikogramma, empirik terapiya, ratsional farmakoterapiya, antibiotikka chidamlilik, de-eskalatsiya, stewardship.

Abstract

Maqola antibiotikogramma (kumulyativ mikrobiologik sezuvchanlik hisoboti) natijalariga tayangan holda antibiotiklarni empirik tanlashning ratsional farmakoterapiyadagi ahamiyatini yoritadi. Tadqiqotning maqsadi antibiotikogrammani tuzish va talqin qilish tamoyillarini, empirik antibakterial terapiyani tanlash algoritmini hamda uning klinik samaradorlik va antibiotikka chidamlilikni cheklashdagi rolini asoslashdan iborat. Usullar: JSST, CLSI, EUCAST, IDSA/SHEA va Surviving Sepsis Campaign hujjatlari hamda 1999–2024-yillardagi ilmiy adabiyotlar tahlil qilindi; antibiotikogramma asosida empirik tanlash mantiqi gipotetik (illyustrativ) ma’lumotlar bilan namoyish etildi. Natijalar: empirik terapiya mahalliy sezuvchanlik ma’lumotlari bilan asoslanganda nomaqbul (noadekvat) boshlangʻich terapiya ehtimoli kamayadi; ogʻir infeksiyalarda adekvat terapiyani kechiktirish oʻlim xavfini oshiradi; antibiotikogramma, de-eskalatsiya va stewardship dasturlari chidamli mikroorganizmlar tarqalishini cheklaydi. Xulosa: har bir shifoxona va hudud oʻz antibiotikogrammasini muntazam yangilab borishi, empirik terapiyani 48–72 soatda mikrobiologik natijalar asosida qayta baholashi zarur.

References

1.Murray CJL, Ikuta KS, Sharara F, et al. Global burden of bacterial antimicrobial resistance in 2019: a systematic analysis. Lancet. 2022;399(10325):629–655.

2.World Health Organization. Global action plan on antimicrobial resistance. Geneva: WHO; 2015.

3.Tacconelli E, Carrara E, Savoldi A, et al. Discovery, research, and development of new antibiotics: the WHO priority list of antibiotic-resistant bacteria and tuberculosis. Lancet Infect Dis. 2018;18(3):318–327.

4.Fleming-Dutra KE, Hersh AL, Shapiro DJ, et al. Prevalence of inappropriate antibiotic prescriptions among US ambulatory care visits, 2010–2011. JAMA. 2016;315(17):1864–1873.

5.Ibrahim EH, Sherman G, Ward S, Fraser VJ, Kollef MH. The influence of inadequate antimicrobial treatment of bloodstream infections on patient outcomes in the ICU setting. Chest. 2000;118(1):146–155.

6.Kumar A, Roberts D, Wood KE, et al. Duration of hypotension before initiation of effective antimicrobial therapy is the critical determinant of survival in human septic shock. Crit Care Med. 2006;34(6):1589–1596.

7.Leekha S, Terrell CL, Edson RS. General principles of antimicrobial therapy. Mayo Clin Proc. 2011;86(2):156–167.

8.Baur D, Gladstone BP, Burkert F, et al. Effect of antibiotic stewardship on the incidence of infection and colonisation with antibiotic-resistant bacteria and Clostridium difficile infection: a systematic review and meta-analysis. Lancet Infect Dis. 2017;17(9):990–1001.

9.Hindler JF, Stelling J. Analysis and presentation of cumulative antibiograms: a new consensus guideline from the Clinical and Laboratory Standards Institute. Clin Infect Dis. 2007;44(6):867–873.

10.Clinical and Laboratory Standards Institute. M39: Analysis and presentation of cumulative antimicrobial susceptibility test data. Latest edition. Wayne, PA: CLSI.

11.Gupta K, Hooton TM, Naber KG, et al. International clinical practice guidelines for the treatment of acute uncomplicated cystitis and pyelonephritis in women. Clin Infect Dis. 2011;52(5):e103–e120.

12.European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST). Breakpoint tables for interpretation of MICs and zone diameters. Current version. https://www.eucast.org

13.Evans L, Rhodes A, Alhazzani W, et al. Surviving Sepsis Campaign: international guidelines for management of sepsis and septic shock 2021. Crit Care Med. 2021;49(11):e1063–e1143.

14.Ventola CL. The antibiotic resistance crisis: part 1: causes and threats. P T. 2015;40(4):277–283.

15.Barlam TF, Cosgrove SE, Abbo LM, et al. Implementing an antibiotic stewardship program: guidelines by the IDSA and SHEA. Clin Infect Dis. 2016;62(10):e51–e77.

16.World Health Organization. The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book. Geneva: WHO; 2022.

Downloads

Published

2026-10-21