МЕЖПОКОЛЕННЫЕ РАЗЛИЧИЯ В ЦЕННОСТЯХ СОВРЕМЕННОЙ УЗБЕКИСТАНСКОЙ СЕМЬИ И АВТОНОМИЯ ПРИНЯТИЯ РЕШЕНИЙ МОЛОДЕЖЬЮ
Keywords:
современная узбекская семья, межпоколенческие отношения, различия в ценностях, автономия в принятии решений, молодежь, семейные ценности, личная независимость, социально-психологические факторы, отношения между родителями и детьми, национальные ценности.Abstract
в данной статье анализируются межпоколенческие различия в ценностях в современной узбекской семье и социально-психологические характеристики автономии молодежи в принятии решений, различия, возникающие между родителями и молодым поколением в отношении взглядов на жизнь, выбора профессии, образования, брака и личных решений в контексте глобализации, цифровой информационной среды и социокультурных изменений, а также рассматривается взаимосвязь семейных ценностей, образовательного уровня родителей, особенностей общения в семье и способности молодежи мыслить самостоятельно в процессе принятия решений.
References
1.O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. 2023-yil 30-aprelda referendum orqali qabul qilingan yangi tahrir. 76–79-moddalar. – URL: https://lex.uz/docs/-6445145. LEX.UZ
2.O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni, 2016-yil 14-sentabr, O‘RQ–406-son. – URL: https://lex.uz/docs/-3026246. LEX.UZ
3.Bengtson V. L., Biblarz T. J., Roberts R. E. L. How Families Still Matter: A Longitudinal Study of Youth in Two Generations. – Cambridge: Cambridge University Press, 2002. – 215 p.
4.Deci E. L., Ryan R. M. The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior // Psychological Inquiry. – 2000. – Vol. 11, No. 4. – P. 227–268. – DOI: https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01.
5.Jiao J., Pitts M. J., Segrin C. Autonomy and Overparenting: Are Parents of Emerging Adults Being Responsive? // Family Process. – 2024. – Vol. 63, No. 3. – P. 1623–1636. – DOI: https://doi.org/10.1111/famp.12969.
6.Raximova L. Sh. Oilaviy hayotga tayyorlashning ijtimoiy-psixologik jihatlari // Modern Science and Research. – 2025. – Vol. 4, No. 1. – B. 389–391. – DOI: https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.64197.
7.Deci E. L., Ryan R. M. The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior // Psychological Inquiry. – 2000. – Vol. 11, No. 4. – P. 227–268. – DOI: https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01.
8.Min J., Silverstein M., Lendon J. P. Intergenerational Transmission of Values over the Family Life Course // Advances in Life Course Research. – 2012. – Vol. 17, No. 3. – P. 112–120. – DOI: https://doi.org/10.1016/j.alcr.2012.05.001.
9.Sagiv L., Schwartz S. H. Personal Values Across Cultures // Annual Review of Psychology. – 2022. – Vol. 73. – P. 517–546. – DOI: https://doi.org/10.1146/annurev-psych-020821-125100.
10.Chen B., Vansteenkiste M., Beyers W., Soenens B., Van Petegem S. et al. Autonomy in Family Decision Making for Chinese Adolescents: Disentangling the Dual Meaning of Autonomy // Journal of Cross-Cultural Psychology. – 2013. – Vol. 44, No. 7. – P. 1184–1209. – DOI: https://doi.org/10.1177/0022022113480038.
11.Akyil Y., Prouty A., Blanchard A., Lyness A. Experiences of Families Transmitting Values in a Rapidly Changing Society: Implications for Family Therapists // Family Process. – 2016. – Vol. 55, No. 2. – P. 368–381. – DOI: https://doi.org/10.1111/famp.12163.
12.Marbell-Pierre K. N., Grolnick W. S., Stewart A. L., Raftery-Helmer J. N. Parental Autonomy Support in Two Cultures: The Moderating Effects of Adolescents’ Self-Construals // Child Development. – 2019. – Vol. 90, No. 3. – P. 825–845. – DOI: https://doi.org/10.1111/cdev.12947.
13.Jiao J., Pitts M. J., Segrin C. Autonomy and Overparenting: Are Parents of Emerging Adults Being Responsive? // Family Process. – 2024. – Vol. 63, No. 3. – P. 1623–1636. – DOI: https://doi.org/10.1111/famp.12969.
14.Şahin E., Beckert T. E., Albiero P., Higgins J. P. Transmission of Family Values Scale among Italian Youth: An Investigation of Reliability, Factorial Validity and Criterion Validity // International Journal of Adolescence and Youth. – 2025. – Vol. 30, No. 1. – DOI: https://doi.org/10.1080/02673843.2025.2474679.
15.Karimova V. M. Oila psixologiyasi: pedagogika oliygohlari talabalari uchun darslik. – Toshkent: Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti, 2007. – 316 b.
16.Salaeva M. S. O‘zbek oilalarida ota-ona va farzandlar o‘zaro munosabatlarining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari: psixologiya fanlari nomzodi dissertatsiyasi. – Toshkent, 2005.
17.Turakulova A. Empirical Analysis of Cultural Orientations of Youth in Uzbekistan // Acta NUUz: Ijtimoiy-gumanitar fanlar. – 2026. – Vol. 1, No. 1.1. – DOI: