TURIZM SOHASIDAGI XALQARO TASHKILOTLAR (YuNVTO, YuNESKO) VA ULARNING TURISTIK SIYOSATDAGI ROLI: NAZARIY VA AMALIY JIHATLAR

Authors

  • Oltiboyeva Mexribon Allamurot qizi, Yodgorov Bekzod Dilshod o’g’li Oziq-ovqat texnologiyasi va muhandisligi xalqaro instituti Author

Keywords:

xalqaro turizm, turistik siyosat, YuNVTO (UN Tourism), YuNESKO, barqaror rivojlanish, Umumjahon madaniy merosi, Turizm etikasi global kodeksi, Buyuk Ipak yo‘li, Samarqand deklaratsiyasi.

Abstract

Mazkur maqolada global turizm industriyasini tartibga solish, boshqarish va xalqaro turistik siyosatni shakllantirishda Birlashgan Millatlar Tashkilotining ixtisoslashgan tuzilmalari — Butunjahon Turizm Tashkiloti (YuNVTO / UN Tourism) va BMTning Ta’lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha tashkiloti (YuNESKO)ning o‘rni hamda o‘zaro integratsion aloqalari IMRAD talablari asosida chuqur tadqiq etilgan. Maqolada xalqaro me’yoriy-huquqiy hujjatlar, xususan, Turizm etikasi global kodeksi va Butunjahon madaniy va tabiiy merosni muhofaza qilish to‘g‘risidagi konvensiyaning davlatlar milliy turistik siyosatiga transformatsiyalashuv mexanizmlari tizimli tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining ushbu tashkilotlar bilan ko‘p tomonlama hamkorligi, xususan, Samarqandda o‘tkazilgan YuNVTO Bosh Assambleyasining 25-sessiyasi qarorlari hamda YuNESKOning Umumjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy markazlarni saqlash va barqaror turizmga jalb etish masalalari empirik ma’lumotlar asosida yoritilgan. Tadqiqot yakunida xalqaro  standartlarni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish va ekoturizm hamda madaniy turizmni uyg‘un rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

References

1.O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. Turizm to‘g‘risida: O‘RQ-549-son // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 19.07.2019-y., 03/19/549/3436-son.

2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. O‘zbekiston Respublikasida turizm sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida: PF-5781-son // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 14.08.2019-y.

3.UN Tourism (2024). World Tourism Barometer. Madrid: UN Tourism Publishing. Vol. 22, Issue 1. – 48 p.

4.UNWTO (2001). Global Code of Ethics for Tourism. Adopted by the General Assembly resolution A/RES/406(XIII). Madrid: World Tourism Organization.

5.UNESCO (1972). Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage. Paris: UNESCO General Conference.

6.UNESCO & UNWTO (2018). Tourism and Culture Synergies: Sharing Solutions. Madrid: World Tourism Organization. DOI: 10.18111/9789284418978.

7.Alimov, R. (2023). Samarqand sessiyasi: Global turizm rivojida yangi davr // Xalqaro munosabatlar va diplomatiya jurnali, 4(12), 45-53-betlar.

8.Hall, C. M. (2019). Tourism Policy and Planning: Yesterday, Today, and Tomorrow // Journal of Policy Research in Tourism, Leisure and Events, 11(sup1), s1-s11.

9.Pigram, J. J., & Wahab, S. (2005). Tourism, Development and Growth: The Challenge of Sustainability. London: Routledge. – 320 p.

10.Tuxliyev, I. S., Qudratov, G‘. X., & Pardayev, M. Q. (2020). Turizmni rejalashtirish va boshqarish. Darslik. – Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti, – 340 b.

11.Timothy, D. J., & Boyd, S. W. (2003). Heritage Tourism. New York: Prentice Hall. – 312 p.

12.O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi rasmiy axborot byulleteni (2024). Turizm sohasining 2023-yilgi asosiy ko‘rsatkichlari. – Toshkent: Turizm qo‘mitasi, – 28 b.

Downloads

Published

2026-10-12