RAQAMLI AKTIVLAR VA TEXNOLOGIYALAR SOHASIDAGI FUQAROLIK-HUQUQIY MUNOSABATLAR

Authors

  • Ikromov Asrorjon Axrorjon o‘g‘li Andijon qishloq xo‘jaligi va Agrotexnalogiyalar instituti, Gumanitar fanlar kafedrasi stajyor-o’qituvchisi. Author

Keywords:

raqamli aktivlar, kripto-aktiv, token, virtual aktiv, smart-kontrakt, blokcheyn, fuqarolik huquqlari obyekti, mulk huquqi, raqamli huquqlar.

Abstract

 Maqolada raqamli aktivlar va raqamli texnologiyalar (blokcheyn, smart-kontraktlar, tokenlar) bilan bog‘liq fuqarolik-huquqiy munosabatlarning huquqiy tabiati, fuqarolik huquqlari obyekti sifatida tasnifi, ularga nisbatan bitimlar tuzish, mulk huquqini himoya qilish hamda merosga qoldirish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi, shuningdek Rossiya Federatsiyasi, Qozog‘iston Respublikasi, Germaniya, Shveytsariya va Yevropa Ittifoqi tajribasi qiyosiy-huquqiy jihatdan o‘rganilgan. Muallif raqamli aktivlarni fuqarolik huquqlari obyektlari tizimida mustaqil yoki aralash toifa sifatida mustahkamlash, smart-kontraktning huquqiy rejimini belgilash va raqamli aktivlar bo‘yicha sud himoyasi mexanizmlarini takomillashtirishga doir takliflarni ilgari suradi.

References

1.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 3-iyuldagi PQ-3832-sonli «O‘zbekiston Respublikasida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish va kripto-industriya sohasida chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Farmoni.

2.O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-sonli «Raqamli O‘zbekiston – 2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni.

3.O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi, 81-modda.

4.O’zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-iyuldagi O‘RQ-547-sonli «Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida»gi Qonuni.

5.Гражданский кодекс Российской Федерации, ст. 141.1 (введена Федеральным законом от 18.03.2019 № 34-ФЗ).

6.Qozog‘iston Respublikasining 2023-yil 6-fevraldagi «Raqamli aktivlar to‘g‘risida»gi Qonuni.

7.Bundesgesetz zur Einführung von elektronischen Wertpapieren (eWpG), 2021; Bundesgesetz zur Anpassung des Bundesrechts an Entwicklungen der Technik verteilter elektronischer Register (Schweiz), 2020.

8.Law Commission (England and Wales). Digital Assets: Final Report. Law Com No 412, 2023.

9.Regulation (EU) 2023/1114 of the European Parliament and of the Council of 31 May 2023 on markets in crypto-assets (MiCA).

10.Szabo N. Formalizing and Securing Relationships on Public Networks // First Monday, 1997, Vol. 2, No. 9.

11.De Filippi P., Wright A. Blockchain and the Law: The Rule of Code. – Cambridge (MA): Harvard University Press, 2018.

12.Lessig L. Code and Other Laws of Cyberspace. – New York: Basic Books, 1999.

13.Savelyev A. Contract Law 2.0: «Smart» Contracts as the Beginning of the End of Classic Contract Law // Information & Communications Technology Law, 2017, Vol. 26, No. 2.

14.Werbach K. The Blockchain and the New Architecture of Trust. – Cambridge (MA): MIT Press, 2018.

15.Nakamoto S. Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System, 2008.

Downloads

Published

2026-10-12