VOYAGA YETMAGANLARGA IJTIMOIY-HUQUQIY YORDAM KO'RSATISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
voyaga yetmaganlar, ijtimoiy-huquqiy yordam, huquqbuzarliklar profilaktikasi, bola huquqlari, ixtisoslashtirilgan markazlar, idoralararo komissiyalar, ijtimoiy reabilitatsiya, raqamli xavfsizlik, xorijiy tajriba.Abstract
Mazkur maqolada O'zbekiston Respublikasida voyaga yetmaganlarga ijtimoiy-huquqiy yordam ko'rsatish tizimining huquqiy-institutsional asoslari, uning tarixiy rivojlanish bosqichlari va amaliyotdagi holati tahlil qilinadi. Tizimning institutsional tuzilishi — ixtisoslashtirilgan markazlar, voyaga yetmaganlar ishlari bo'yicha komissiyalar hamda so'nggi yillarda joriy etilayotgan yangi himoya mexanizmlarining faoliyati yoritiladi, shuningdek amaliyotda yuzaga kelayotgan protsessual va tashkiliy kamchiliklar aniqlanadi. Xorijiy tajriba — jumladan, "Barnahus" modeli misolida — qiyosiy tahlil qilinadi. Tizimni takomillashtirish bo'yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqiladi.
References
1.O'zbekiston Respublikasining 29.09.2010 yildagi "Voyaga yetmaganlar o'rtasida nazoratsizlik va huquqbuzarliklarning profilaktikasi to'g'risida"gi ЎРҚ-263-son Qonuni. https://lex.uz/docs/1685726.
2.O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 03.08.2021 yildagi "Voyaga yetmaganlarga ijtimoiy-huquqiy yordam ko'rsatishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi 490-son qarori. https://lex.uz/uz/docs/5550539.
3.O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 22.04.2019 yildagi "Bola huquqlari kafolatlarini yanada kuchaytirishga oid qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida"gi 4296-son qarori.
4.O'zbekiston Respublikasining 07.01.2008 yildagi "Bola huquqlarining kafolatlari to'g'risida"gi Qonuni.
5.Bola huquqlari to'g'risidagi Konvensiya. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi, 1989 yil 20 noyabr (O'zbekiston tomonidan 1992 yil 19 dekabrda ratifikatsiya qilingan).
6.Birlashgan Millatlar Tashkilotining voyaga yetmaganlar orasida jinoyatning oldini olish uchun boshqaruv tamoyillari (Ar-Riyod tamoyillari), 1990 yil.
7.Islomov J. Voyaga yetmaganlarning huquq va erkinliklarini ta'minlash samaradorligini oshirish // Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili (ombudsman) rasmiy sayti. https://ombudsman.uz/uz/docs/voyaga-yetmaganlarning-huquq-va-erkinliklarini-taminlash-samaradorligini-oshirish.
8.Voyaga yetmaganlar ishlari bo'yicha komissiyalar to'g'risida Nizom (O'zR Vazirlar Mahkamasining 17.01.2011 yildagi 13-son qaroriga 1-ilova).
9.Agzamova K. Bolalarni ijtimoiy himoya qilish tizimini takomillashtirish bo'yicha ustuvor vazifalar // "Taraqqiyot strategiyasi" markazi rasmiy sayti, 10.07.2026. https://strategy.uz/index.php?news=2316.