AJRIM — MUAMMONING YECHIMI EMAS, BALKI YANGI INQIROZNING BOSHLANISHI
Keywords:
Insoniyat sivilizatsiyasi tarixida oila shunchaki demografik takror ishlab chiqarish instrumenti emas, balki jamiyatning axloqiy va sotsiokultural arxetipini saqlovchi eng fundamental tizim bo‘lib kelgan.Abstract
Bugungi murakkab transformatsiyalar va ratsionalizatsiyalashuv asrida jamiyatning fundamental asosi bo‘lmish oila instituti eng og‘ir ontologik inqirozlardan birini boshdan kechirmoqda. Oila tushunchasi borgan sari o‘zining obyektiv, ijtimoiy va ma’naviy qiymatlarini yo‘qotib, individual xohish va qulayliklar asnosida quriladigan hamda buziladigan yuzaki loyihaga aylanib bormoqda. Nikoh munosabatlariga nisbatan shakllangan bunday infantil (bolalarcha) yondashuv oilani shunchaki o‘yinchoq yoki eksperiment maydoniga aylantirib qo‘ydi. Vaholanki, barqaror oila modeli — jamiyatning genofondi, ijtimoiy immuniteti va ma’naviy xavfsizligini ta’minlovchi birlamchi yadrodir. Ushbu tadqiqot mikrosotsial darajadagi munosabatlar inqirozini bartaraf etish, er va xotin rollarini muvozanatlash hamda ajrim illatining asl qiyofasini ochib berishga qaratilgan.
References
1.I. Bauman, Z. Liquid Love: On the Frailty of Human Bonds (Suyuq sevgi: Insoniy aloqalarning moʻrtligi toʻgʻrisida). Cambridge: Polity Press, 2003. — (Maqolada eslatib oʻtilgan "likvid modern" va "suyuq sevgi" tushunchalari aynan sotsiolog Zigmunt Baumanning ushbu fundamental asariga tayanadi).
2.Giddens, A. The Transformation of Intimacy: Sexuality, Love and Eroticism in Modern Societies. Stanford University Press, 1992. — (Zamonaviy jamiyatda nikoh munosabatlarining transformatsiyasi va individualizm taʼsirini tahlil qiluvchi asar).
3.Bek, U., Bek-Gernshaim, E. The Normal Chaos of Love. Polity Press, 1995. — (Postmodern davrida oila institutidagi ontologik inqirozlar va er-xotin rollari muvozanatini tadqiq etgan manba).
II. Oila iqtisodiyoti va moliyaviy menejment
4.Warren, E., Tyagi, A. W. All Your Worth: The Ultimate Lifetime Money Plan. Free Press, 2005. — (Maqolada keltirilgan mashhur 50/30/20 moliyaviy taqsimot qoidasi mualliflari AQSH senatori Elizabet Uorren va uning qizi Ameliya Uorren Tyagidir).
5.Kiyosaki, R. Rich Dad Poor Dad (Boy ota, kambagʻal ota). Warner Books, 1997. — (Oilaviy resurslarni strategik rejalashtirish, passiv va aktiv xarajatlar madaniyatini shakllantirish boʻyicha eng ommabop asarlardan biri).
6.Garman, E. T., Forgue, R. E. Personal Finance. Cengage Learning, 2014. — (Oilaviy byudjet turlari: umumiy, aralash va alohida byudjet modellarining iqtisodiy asoslari keltirilgan darslik).
III. Oila psixologiyasi va infantilizm muammolari
7.Erikson, E. H. Identity: Youth and Crisis. New York: W. W. Norton & Company, 1968. — (Shaxsning ruhiy yetukligi va nikoh munosabatlaridagi infantilizm (bolalarcha yondashuv) psixologiyasini tushunish uchun asosiy manba).
8.Karimov, F. Oila psixologiyasi: Oʻquv qoʻllanma. Toshkent, 2020. — (Oʻzbekistonda oliy taʼlim tizimida oʻqitilayotgan hamda maqolada qayd etilgan "Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash" kurslariga oid milliy oʻquv-uslubiy adabiyotlar turkumidan).
IV. Normativ-huquqiy va statistik manbalar
9.Oʻzbekiston Respublikasining Oila kodeksi. — (Nikoh munosabatlari, er va xotinning mulkiy hamda nomulkiy huquq va majburiyatlarini tartibga soluvchi asosiy qonun hujjati).
10.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi maʼlumotlari. — (Respublikadagi nikohlar va ajrimlar dinamikasi, demografik koʻrsatkichlar statistik tahlili uchun).