MASHINASOZLIK DETALLARIDA MEXANIK YUKLAMA TA’SIRIDA YUZAGA KELADIGAN DEFORMATSIYA VA KUCHLANISHLARNING FIZIK QONUNIYATLARINI TADQIQ ETISH

Authors

  • Toshmatova Ziroatxon Esonovna fizika-astronomiya fani katta o‘qituvchisi Qo‘qon shahar 1-son texnikumi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: mashinasozlik detali, mexanik yuklama, kuchlanish, deformatsiya, elastiklik, mustahkamlik, egilish, buralish, cho‘zilish, siqilish, fizik model, texnik holat.

Abstract

Annotatsiya  Ushbu maqolada mashinasozlik detallarining mexanik yuklama ostida ishlashi jarayonida yuzaga keladigan deformatsiya va kuchlanishlarning fizik asoslari tadqiq etilgan. Mashina detallariga tashqi kuch, burovchi moment, egilish va boshqa mexanik ta’sirlar berilganda detal ichida kuchlanishlar hosil bo‘lishi hamda uning geometrik o‘lchamlari o‘zgarishi tahlil qilingan. Cho‘zilish, siqilish, egilish, siljish va buralish deformatsiyalarining asosiy fizik xususiyatlari ko‘rib chiqilgan. Kuchlanish va nisbiy deformatsiya orasidagi bog‘lanish, elastiklik moduli, kesim yuzasi va material xossalarining detalning ish holatiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, detalning texnik holatini baholashda deformatsiya va kuchlanishlarni birgalikda nazorat qilishga asoslangan yondashuv taklif etilgan. Tadqiqot natijalari mashinasozlik detallarining mustahkamligi, ishlash barqarorligi va xizmat muddatini oshirish masalalarida foydalanish mumkin.

References

1.Hibbeler R.C. Mechanics of Materials. — Pearson. Gere J.M., Goodno B.J. Mechanics of Materials. — Cengage Learning. Beer F.P., Johnston E.R., DeWolf J.T., Mazurek D.F.

2.Mechanics of Materials. — McGraw-Hill. Timoshenko S.P., Young D.H. Elements of Strength of Materials.

3.Callister W.D., Rethwisch D.G. Materials Science and Engineering: An Introduction. — Wiley.

4.Landau L.D., Lifshitz E.M. Theory of Elasticity. — Elsevier. Mashinasozlik detallari va materiallar qarshiligiga oid oliy ta’lim darsliklari va o‘quv qo‘llanmalar.

Downloads

Published

2026-09-23