PREZIDENT FAOLIYATINI TA’MINLOVCHI ORGANLARNING HUQUQIY MAQOMI: XORIJIY TAJRIBA VA O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTI ADMINISTRATSIYASI TO‘G‘RISIDAGI KONSTITUTSIYAVIY QONUN

Authors

  • Lutfullayeva Feruza Boboqulovna Mustaqil tadqiqotchi Author
  • Bexruz Abdusamatov Mustaqil tadqiqotchi Author

Keywords:

Prezident Administratsiyasi, huquqiy maqom, Konstitutsiyaviy qonun, qiyosiy huquq, xorijiy tajriba, Administratsiya Rahbari, ijro nazorati.

Abstract

Maqolada Prezident faoliyatini tashkiliy, huquqiy va tahliliy jihatdan ta’minlovchi organlarning huquqiy maqomi qiyosiy-huquqiy jihatdan tahlil qilinadi. 2026-yil 14-avgustda imzolangan «O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi to‘g‘risida»gi O‘RQ-1166-son Konstitutsiyaviy qonunning asosiy qoidalari (maqom, vazifalar, vakolatlar, tuzilma, hamkorlik) AQSh, Fransiya, Germaniya, Rossiya, Qozog‘iston va Turkiya tajribasi bilan solishtiriladi. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, bunday organlarning huquqiy maqomi uch darajada — rasmiy aktsiz amaliyot, davlat boshlig‘i yoki hukumat aktlari va qonun (konstitutsiyaviy qonun) darajasida — belgilanadi. Maqola oxirida xorijiy tajribadan foydalanish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tilgan.

References

Normativ-huquqiy hujjatlar va rasmiy manbalar

1.O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy qonuni «O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi to‘g‘risida», 2026-yil 14-avgust, O‘RQ-1166-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 14.08.2026-y., 03/26/1166/0842-son.

2.Указ Президента Российской Федерации от 25.03.2004 № 400 «Об Администрации Президента Российской Федерации» (ред. от 12.06.2024).

3.Указ Президента Российской Федерации от 06.04.2004 № 490 «Об утверждении Положения об Администрации Президента Российской Федерации»

4.Указ Президента Республики Казахстан от 11.03.2008 № 552 «Об утверждении Положения об Администрации Президента Республики Казахстан» (в новой редакции Указом от 28.12.2010 № 1129).

5.Конституционный закон Республики Казахстан от 5 июня 2026 года № 296-VIII «О Президенте Республики Казахстан».

6.Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Resmî Gazete, 10.07.2018, № 30474.

7.Reorganization Plan No. I of 1939, eff. July 1, 1939, 53 Stat. 1423 (5 U.S.C. app.).

8.Executive Order 8248 of Sept. 8, 1939, 4 F.R. 3864.

9.U.S.C. § 105. Assistance and services for the President.

10.Organisationserlaß des Bundeskanzlers (BKOrgErl 2002) // Gesetze im Internet

11.Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland, Art. 65.

II. Ilmiy adabiyotlar

12.Гончаров В.В. Администрация Президента Российской Федерации как объект общественного контроля: конституционно-правовой анализ // Административное и муниципальное право. – 2023. – № 1. – С. 72–81. – DOI: 10.7256/2454-0595.2023.1.39879.

13.Кишоян Н.А. Вопросы конституционно-правового статуса вспомогательных органов при Президенте РФ // Известия Саратовского университета. Новая серия. Серия: Экономика. Управление. Право. – 2013. – Т. 13, вып. 2. – С. 241–244.

14.Прокофьев В.Н. К вопросу о конституционно-правовом статусе администрации Президента Российской Федерации // Государственное управление. Электронный вестник. – 2013. – № 41. – С. 185–197.

15.Akcagündüz E. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Kilit Bir Aktör: Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı // Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi. – 2021. – Cilt 4, Sayı 2. – S. 422–438. – DOI: 10.33712/mana.963043.

16.. Busse V., Hofmann H. Bundeskanzleramt und Bundesregierung: Handbuch für Wissenschaft und Praxis. 7. Aufl. – Baden-Baden: Nomos, 2019. – DOI: 10.5771/9783845299969.

17.Foucaud F. Le secrétaire général de l’Élysée: éclairage sur la présidentialisation du régime // Revue du droit public. – 2010. – № 4. – P. 1027 et s.

18.Hart J. The Presidential Branch. – New York: Pergamon Press, 1987.

19.Magnon X. L’organisation particulière du secrétariat général de l’Elysée et du cabinet du Premier ministre: considérations générales et regard particulier sur l’organisation actuelle. – HAL / Université Toulouse 1 Capitole. – URL: https://publications.ut-capitole.fr/18905/

20.Patterson B.H. The Ring of Power: The White House Staff and Its Expanding Role in Government. – New York: Basic Books, 1988. – 382 p.

21.Patterson B.H. The White House Staff: Inside the West Wing and Beyond. – Washington, DC: Brookings Institution Press, 2000.

22.Report of the President’s Committee on Administrative Management. – Washington, DC: U.S. Government Printing Office, 1937.

III. Internet resurslari

23.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti. – URL: https://president.uz/uz/pages/view/about_staff

24.gov.uz. – URL: https://gov.uz/uz/bv/news/view/208065

25.Présidence de la République française. – URL: https://www.elysee.fr

26.Die Bundesregierung. – URL: https://www.bundesregierung.de; Bundeszentrale für politische Bildung. – URL: https://www.bpb.de

27.Piastra R. Quelques mots sur le secrétariat général de l’Elysée et le secrétariat général du Gouvernement // Village de la Justice. – URL: https://www.village-justice.com/articles/sge-sgg,52900.html

Downloads

Published

2026-11-10