XX ASR BIRINCHI YARMI FORS NASRIDA TARIXIY ROMAN JANRINING SHAKLLANISHI

Authors

  • Abdullayeva Zilola Ziyodullo qizi Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti Eronshunoslik va Afg‘onshunoslik oliy maktabi 2-kurs magistranti Author

Keywords:

fors adabiyoti, tarixiy roman, janr shakllanishi, tarixiy-sarguzasht roman, Qojorlar davri, tarjima, Rizoshoh davri, milliy o‘zlik.

Abstract

Maqolada fors nasrida tarixiy roman janrining shakllanish jarayoni XIX asrning ikkinchi yarmidan 1941-yilgacha bo‘lgan davr misolida tadqiq etiladi. Janrning mumtoz adabiyot, xalq qissalari va Qojorlar davri tarixnavisligidagi ildizlari, ma’rifatparvarlik nasri hamda Yevropa adabiyoti, ayniqsa, A.Dyuma romanlari tarjimalarining roli ko‘rsatiladi. Tarixiy-adabiy va qiyosiy-tipologik metodlar asosida, G.Lukach, M.M.Baxtin va B.Anderson qarashlariga tayanib, ilk fors tarixiy romani Yevropa namunalaridan farqli o‘laroq shoh va milliy qahramonlar markazda turgan tarixiy-sarguzasht roman sifatida shakllangani hamda Rizoshoh davrida milliy o‘zlikni shakllantirish vositasiga aylangani asoslanadi. Janrning keyingi davrlarda tarixiy-biografik va tarixiy-falsafiy shakllar sari rivojlanish yo‘nalishi ham belgilab beriladi.

References

1.Бахтин М.М. Формы времени и хронотопа в романе. Очерки по исторической поэтике // Бахтин М.М. Вопросы литературы и эстетики. – М.: Художественная литература, 1975. – С. 234–407.

2.Книга деяний Арташира сына Папака / Транслитерация, пер. со среднеперс., предисл., коммент. и прилож. О.М. Чунаковой. – М.: Наука, 1987. – (Памятники письменности Востока).

3.Сотиболдиева С.Р. Замонавий форс романчилиги (жанр эволюцияси ва бадиий маҳорат): филол. фан. доктори (DSc) дисс. – Тошкент: ТДШИ, 2018. – 238 б.

4.Anderson B. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. – Rev. ed. – London: Verso, 1991. – 224 p.

5.Balaÿ Ch. La genèse du roman persan moderne. – Téhéran: Institut français de recherche en Iran, 1998.

6.Lukács G. The Historical Novel / Transl. by H. and S. Mitchell. – London: Merlin Press, 1962.

7.Talattof K. The Politics of Writing in Iran: A History of Modern Persian Literature. – Syracuse: Syracuse University Press, 2000.

8.Yavari H. Fiction ii(b). The Novel // Encyclopaedia Iranica. – New York, 1999. – Vol. IX, Fasc. 6. – P. 580–592.

9.آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما: تاریخ ۱۵۰ سال ادب فارسی. ۲ ج. تهران: کتاب‌های جیبی، ۱۳۵۰.

10.میرعابدینی، حسن. صد سال داستان‌نویسی ایران. ج. ۱. تهران: نشر چشمه، ۱۳۷۷.

Downloads

Published

2026-10-13