CHIQINDILARNI QAYTA ISHLASH VA “NOL CHIQINDI” KONSEPSIYASI(UY SHAROITIDA VA DAVLAT MIQYOSIDA)
Keywords:
Kalit so‘zlar: chiqindi, qayta ishlash, nol chiqindi, aylanma iqtisodiyot, saralash, qayta foydalanish, kompost, poligon, ekologik madaniyat, ishlab chiqaruvchi mas’uliyati.Abstract
Mazkur maqolada chiqindilarni qayta ishlash va “nol chiqindi” (Zero Waste) konsepsiyasining mazmun-mohiyati, ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyati tahlil qilinadi. Chiqindilarni boshqarishda faqat ularni yig‘ish va poligonga olib chiqish bilan cheklanib qolmasdan, chiqindi hosil bo‘lishining oldini olish, iste’molni oqilona tashkil etish, mahsulotlardan qayta foydalanish, ta’mirlash, saralash va qayta ishlashga ustuvor ahamiyat berish zarurligi asoslanadi. Uy xo‘jaliklari darajasidagi amaliy yondashuvlar hamda davlat miqyosida zarur bo‘lgan huquqiy, iqtisodiy va infratuzilmaviy choralar yoritiladi. O‘zbekiston sharoitida aylanma iqtisodiyot tamoyillarini rivojlantirish, ishlab chiqaruvchi mas’uliyatini kuchaytirish, aholining ekologik madaniyatini oshirish va chiqindilar oqimini hisobga olish bo‘yicha takliflar beriladi.
References
1.United Nations Environment Programme (UNEP). Zero Waste 101. https://www.unep.org/interactives/zero-waste-101/
2.United Nations. International Day of Zero Waste. https://www.un.org/observances/zero-waste-day
3.Secretariat of the Basel Convention / UNEP. Guidance on the environmentally sound management of household waste. 2021.
4.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-apreldagi PQ-4291-son qarori. “2019–2028-yillarda O‘zbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bog‘liq ishlarni amalga oshirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”. https://lex.uz/uz/acts/4291733
5.O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. Chiqindilarni boshqarish va aylanma iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi haqida ma’lumot. https://gov.uz/en/sanitation/sections/view/64167
6.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-maydagi PQ-184-son qarori. 2030-yilgacha aholining ekologik madaniyatini yuksaltirish konsepsiyasi.